ยาเป๊ป (Post-Exposure Prophylaxis: PEP) หรือ ยาต้านฉุกเฉิน

เป็นยาต้านไวรัสสำหรับผู้ที่ยังไม่ติดเชื้อเอชไอวี แต่พึ่งไปสัมผัสหรือรับเชื้อเอชไอวีมา โดยจำเป็นต้องกินยาให้เร็วที่สุดภายหลังการสัมผัสเชื้อเอชไอวี ภายในเวลา 72 ชั่วโมง จากภาวะเสี่ยงต่าง ๆ เช่น การมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ใช้ถุงยางอนามัย ถุงยางอนามัยฉีกขาด หลุดรั่ว การถูกเข็มฉีดยาตำระหว่างปฏิบัติงาน หรือการถูกล่วงละเมิดทางเพศ ซึ่งยาเป๊ป (PEP) สามารถป้องกันการติดเชื้อเอชไอวีหลังจากที่มีความเสี่ยงได้สูงถึง 84-89%

ยาเป๊ป ประกอบด้วยยาต้านไวรัสประมาณ 3ชนิด ที่ทำงานโดยช่วยยับยั้งการแบ่งตัวของสารพันธุกรรมในเชื้อ และยับยั้งการกลายเป็นตัวไวรัสที่สมบูรณ์ ซึ่งจะทำให้ร่างกายสร้างระบบภูมิคุ้มกันในการป้องกันก่อนจะแพร่กระจายในร่างกายได้ 

การรับประทานยาชนิดนี้ จำเป็นต้องทานอย่างต่อเนื่องเป็นเวลาหนึ่งเดือน และต้องทานยาต้านไวรัสเหมือนกับผู้ติดเชื้อ เอชไอวี เนื่องจากประกอบไปด้วยยา 2-3 ชนิด ทั้งนี้อาจมีผลข้างเคียงโดยเกิดอาการท้องเสีย ปวดหัว คลื่นไส้ อาเจียน โดยจำเป็นต้องอยู่ในการดูแลและควบคุมโดยแพทย์

ยาเป๊ป (PEP) ราคาเท่าไหร่ ซื้อได้ที่ไหน

คนกลุ่มใดบ้างที่ควรรับยา PEP

ยาเป๊ป (PEP) ใช้สำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อเอชไอวี หลังจากมีเพศสัมพันธ์ เช่น 

  • ผู้ที่มีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ป้องกัน ถูกข่มขืน หรือ มีการป้องกันแต่มีอุบัติเหตุเกิดขึ้นระหว่างมีเพศสัมพันธ์เช่น ถุงยางหลุด ถุงยางฉีกขาด ฯลฯ
  • ผู้ที่มีเพศสัมพันธ์ หรือ สัมผัสเลือด หรือ ได้รับสารคัดหลั่งจากผู้ติดเชื้อ HIV
  • บุคคลากรทางการแพทย์ที่เกิดอุบัติเหตุ มีดบาด เข็มตำในโรงพยาบาลจากการทำหัตถการให้คนไข้

ผู้ที่ต้องการรับยา PEP ต้องได้รับการตรวจคัดกรองการติดเชื้อเอชไอวีก่อนทุกครั้ง โดยแพทย์จะเป็นผู้ประเมินและจ่ายยา หลังจากทราบผลเลือด สำหรับผู้ที่มีผลเลือดลบที่เพิ่งสัมผัสเชื้อมาไม่เกิน 72 ชั่วโมง

  • ต้องได้รับทันที ห้ามเกิน 72 ชั่วโมง
  • รับยาติดต่อกัน 28 วัน

ยาเป๊ป (PEP) มีกี่สูตร?

ปัจจุบันยาเป๊ป (PEP) มีหลายสูตร แต่ละสูตรมีประสิทธิภาพในการป้องกันการติดเชื้อเอชไอวีเท่ากัน แตกต่างกันที่ผลข้างเคียง ซึ่งส่งผลต่อการกินยาให้ครบ 28 วัน กล่าวคือ ถ้าผู้ที่ได้รับผลข้างเคียงมากจากการกินยาเป๊ป (PEP) จะทำให้ไม่สามารถกินยาได้ครบตามกำหนด ส่งผลให้ประสิทธิภาพในการป้องกันการติดเชื้อเอชไอวีลดลง

สูตรยาเป๊ปที่มีผลข้างเคียงน้อย ได้แก่

  1. KOCITAF ประกอบด้วยตัวยา 3 ชนิดคือ Tenofovir Alafenamide Fumarate (TAF), Emtricitabine (FTC) และ Dolutegravir (DTG) 
  2. BIKTAVY ประกอบด้วยตัวยา 3 ชนิดคือ Tenofovir Alafenamide Fumarate (TAF), Emtricitabine (FTC) และ Bictegravir (BIC)

ยาเป๊ปทั้ง 2 ชนิด ส่งผลต่อการทำงานของไตและตับน้อยมาก และไม่จำเป็นต้องกินพร้อมอาหาร หรือกินตอนท้องว่างเหมือนสูตรยาอื่น

ยาเป๊ป (PEP) รับได้ที่ไหน

การรับยาต้าน ผู้รับบริการสามารถเข้ารับบริการได้ตามสถานบริการของรัฐ เอกชน หรือคลินิกเฉพาะทางที่มีแพทย์ประจำ เพราะยาชนิดนี้ไม่มีขายตามร้านขายยาทั่วไป เพราะการรับยาต้องอยู่ภายใต้คำสั่งของแพทย์ และจำเป็นจะต้องมีการตรวจเลือดทุกครั้งที่รับยา เพื่อความปลอดภัย และลดผลข้างเคียงที่อาจจะตามมาได้หลังจากการรับยา หรือ สั่งยาผ่านระบบออนไลน์ผ่านคลินิกต่างๆ (สำหรับผู้ป่วยที่เคยติดต่อรับยาจากสถานที่นั้นๆแล้ว)

ราคายาเป๊ป มีหลายราคาขึ้นอยู่กับชนิดของยา จำนวนบรรจุ  เช่น ยาเป๊ป  (30 tablets) ซึ่งราคาเฉลี่ยอยู่ที่  1,200- 20,000 บาท 

สิ่งสำคัญในการรับประทานยาต้านไวรัส

  • รับประทานให้ตรงเวลา เนื่องจากเชื้อไวรัส HIV มีโอกาสดื้อยาสูงมาก โดยส่วนใหญ่แพทย์จะจัดให้ทาน 8.00 และ 20.00 น. ครับ ด้วยเหตุผลว่าปริมาณยาในร่างกายจะได้สม่ำเสมอ และพยายามอย่าลืมในแต่ละวัน เพราะจะก่อให้เกิดการดื้อยาเช่นกัน
  • ได้รับการตรวจเลือด antiHIV แล้วได้ผลลบ (negative) เนื่องจากถ้ามีผลตรวจเป็นบวก (positive) เพราะยาสูตรนี้ไม่มีผลรักษา และอาจจะทำให้เกิดการดื้อยา (resistance) ที่ใช้รักษาได้
  • ระมัดระวังเรื่องผลข้างเคียงของยา เช่น คลื่นไส้อาเจียน น้ำหนักลด การทำงานของตับและไตอักเสบ 
  • กินในเฉพาะช่วงที่มีความเสี่ยงได้ เช่น ช่วงที่เปลี่ยนคู่นอนบ่อยๆ และหลังหยุดกินต้องตรวจหาเชื้อด้วยเสมอ
  • อย่าลืมว่ายาต้านไวรัสเอชไอวี ไม่ได้ป้องกันการติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ เช่น หนองใน, ซิฟิลลิส, ไวรัสตับอักเสบบี และซี (Hepatitis B, C virus) ที่มีโอกาสทำให้เกิดโรคมะเร็งตับ (Hepatocellular carcinoma) ได้ในอนาคต  และ ไม่สามารถป้องกันการตั้งครรภ์ได้ ผู้ที่ได้รับยาชนิดนี้ควรกินยาให้ครบและตรวจเลือดทุก ๆ 3 เดือนด้วย

รับยาเป๊ป (PEP) รับได้ที่ไหนในภูเก็ต?

ภูเก็ต เมดิคอล คลินิก ให้บริการที่ใกล้ชิด ด้วยทีมแพทย์เฉพาะทาง พร้อมทั้งทีมงานที่มีความชำนาญ พร้อมให้คำปรึกษาและ การรักษา โดยคุณสามารถเข้ารับบริการได้ทั้ง walk-in หรือนัดหมายล่วงหน้า เพื่อความสะดวกรวดเร็วในการเข้ารับบริการ
จองคิวออนไลน์ https://phuketmedicalclinic.youcanbook.me
เวลาทำการ 🕙 10:00-18:00 น. ทุกวัน
เบอร์ติดต่อ ☎️ 096-696-2449
Line id : @pmcphuket (มี @ ด้วยนะครับ) หรือ https://lin.ee/R1TKRDo
แผนที่ 📌https://goo.gl/maps/xu45eTQUTjgpukJa7
Website 🌐https://phuketmedicalclinic.com
ปรึกษาแพทย์หรือสอบถามเพิ่มเติมได้เลยนะครับ
Inbox : m.me/100483916443107
สุขภาพคุณให้เราดูแล#คลินิกภูเก็ต
Phuket #Clinic #ภูเก็ตเมดิคอลคลินิ